Ploffende p's en sissende s'en: zo klinkt je podcast weer prettig in de oren

Plofgeluiden weghalen in de montage

Begin met een hoogdoorlaatfilter op het hele stemspoor, rond 80 tot 100 Hz. Dat filter laat alles boven die grens door en haalt het gerommel eronder weg. Lichte ploffen verdwijnen daarmee al. Een diepe stem zet je iets lager, anders wordt hij dun.

Wat overblijft, pak je per plof aan:

1. Zoek de plof in de golfvorm. Je herkent hem als een brede, scheve bult vlak voor de klinker.
2. Selecteer alleen die bult. Vaak is dat een fractie van een seconde.
3. Filter daar het laag harder weg, tot rond 150 à 200 Hz, of zet een korte fade-in op het begin van de klank.
4. Luister terug op een koptelefoon. Hoor je de p nog als p, maar zonder bons? Dan zit je goed.

Programma's als iZotope RX en Adobe Audition hebben hiervoor een aparte functie, die de plof herkent en repareert. Welk programma bij jou past, lees je in met welk programma je een podcast monteert.

Er is één grens. Is de microfoon door de plof gaan vervormen, dan krijg je dat niet meer schoon. Dan rest alleen het woord of de zin eruit knippen.

Scherpe s-klanken temmen met een de-esser

Een de-esser is een compressor die alleen luistert naar het gebied waar de s zit. Komt daar een piek, dan drukt hij het volume heel even omlaag. De rest van de stem blijft staan.

Zo stel je hem in:

• Zoek de frequentie op. Zet een stuk met veel s'en in een lus en schuif tussen 4 en 10 kHz tot het gesis het hardst klinkt. Bij mannenstemmen ligt dat vaak wat lager dan bij vrouwenstemmen.
• Draai de drempel omlaag tot de de-esser alleen op de s reageert, en niet op de t of de f.
• Stop zodra de s niet meer prikt. Een paar decibel is meestal genoeg.

Ga je te ver, dan gaat de spreker slissen. Dat valt meer op dan de scherpe s zelf. Twijfel je, kies dan voor te weinig.

Let ook op de volgorde. Een compressor trekt zachte klanken omhoog, dus ook de s. Controleer de de-esser daarom opnieuw nadat je compressie hebt toegevoegd. Heeft één gast maar een paar uitschieters, dan is handwerk netter: knip die s los en zet hem een paar decibel zachter.

Voorkomen bij de opname scheelt het meeste werk

Een plof die niet in de opname zit, hoef je niet te repareren. Drie dingen maken het verschil:

• Een plopkap of plopfilter. Die breekt de luchtstoot voordat hij het membraan raakt.
• Afstand. Houd ongeveer een handbreedte tussen je mond en de microfoon. Dichterbij klinkt voller, maar elke p komt harder aan.
• Schuin praten. Draai de microfoon een klein stukje, zodat je er net langs praat. Je stem komt aan en de lucht schiet erlangs.

Tegen een scherpe s helpt een plopkap niet. Wat wel helpt: de microfoon iets onder of boven mondhoogte richten, of een microfoon kiezen die minder fel is in het hoog.

Ontspanning telt ook mee. Wie gespannen is, kruipt naar de microfoon toe en gaat harder praten. Dat hoor je terug in elke p.

Zo pakken wij het aan in Breda

Bij Podcast Studio Breda doen we de hele productie, van opname tot gepubliceerd podcastkanaal. Ploffen en sissen pakken we daardoor op twee momenten aan. In de studio aan de Takkebijsters 7 zet Ron de microfoon goed en let hij tijdens de opname op je afstand en je houding. Schuif je naar voren, dan hoor je dat van hem. In de montage lopen we daarna elke stem na met filter en de-esser.

Die nabewerking zit in elke productie en staat niet als losse post op de factuur. Een abonnement met één studio-opname en één aflevering per maand kost €295 voor audio en €495 voor video, excl. btw. Wil je het eerst proberen, dan is er de try-out: één video-aflevering van 20 tot 30 minuten voor €395.

Hoe de rest van de montage loopt, lees je in onze gids Podcast monteren: van ruwe opname naar een aflevering die staat. Wil je weten welke vorm bij jouw verhaal past? De padcheck is gratis, en we gaan je daarna niet nabellen.