Ruis en galm in je opname? Zo klinkt het alsnog schoon

Ruis weghalen met een ruisprofiel

Ruisonderdrukking werkt het best als de software weet wat het moet weghalen. Dat doe je in drie stappen.

1. Kies een stuk 'stilte'. Zoek een fragment van een paar seconden waarin niemand praat en alleen de ruis te horen is. Selecteer dat stuk.
2. Maak het ruisprofiel. In Audacity doe je dat via Effect → Ruisonderdrukking → 'Ruisprofiel ophalen'. Andere programma's noemen het 'learn' of 'capture'.
3. Pas het toe op de hele opname, maar voorzichtig. Begin met een lage instelling en zet hem stap voor stap hoger. Stop zodra de ruis naar de achtergrond verdwijnt.

Zet je de ruisonderdrukking te hoog, dan gaat de stem blikkerig of 'onder water' klinken. Een beetje ruis die overblijft stoort minder dan een stem die kunstmatig klinkt. Luisteraars wennen snel aan een zachte achtergrond, maar een vervormde stem blijft opvallen.

Wil je meer controle? Dan zijn er betaalde programma's zoals iZotope RX. Daarmee kun je ook losse geluiden weghalen, zoals een klik of een kuchje. Online tools zoals Adobe Podcast Enhance werken met één klik, maar kunnen een stem soms zo sterk bewerken dat hij niet meer klinkt als de spreker zelf.

Galm dempen: wat wel en niet werkt

Voor galm heb je een de-reverb-plugin nodig. Die zoekt naar de naklank achter woorden en maakt die zachter. Ook hier geldt: stel hem licht in. Zet je hem te hoog, dan worden de einden van woorden afgekapt en klinkt de spreker gehaast.

Met EQ kun je daarna nog wat winnen. Galm maakt een stem vaak dof in de lage middentonen. Als je daar een klein beetje weghaalt, klinkt de stem helderder. Dat werkt als ondersteuning, niet als oplossing.

Een noise gate zet het geluid dicht zodra niemand praat. Daarmee verdwijnt de galm tussen zinnen, maar tijdens het praten blijft hij gewoon hoorbaar. Stel je de gate te streng in, dan hoor je het geluid steeds aan- en uitspringen, en dat valt meer op dan de galm zelf.

Wees eerlijk tegen jezelf: een opname met veel galm wordt nooit helemaal droog. Je kunt hem wel verbeteren tot hij prettig is om naar te luisteren. Als dat niet lukt, is het soms beter om het gesprek opnieuw op te nemen.

De volgorde van je bewerkingen

Elke bewerking beïnvloedt de volgende. Werk je in de verkeerde volgorde, dan maak je problemen groter. Compressie maakt bijvoorbeeld zachte geluiden harder, en dus ook ruis en galm. Deze volgorde werkt goed:

1. Knip eerst: haal versprekingen, lange stiltes en stukken die je niet gebruikt weg.
2. Haal de ruis weg.
3. Demp de galm.
4. Zet een high-pass-filter rond 80 Hz. Die haalt gebrom en tafelgestommel weg zonder dat je iets van de stem kwijtraakt.
5. Gebruik EQ voor de klank van de stem.
6. Pas compressie toe, zodat zachte en harde stukken dichter bij elkaar liggen.
7. Breng de hele aflevering op volume. Rond -16 LUFS is een gangbare richtlijn voor podcasts.

Heb je meerdere sprekers op eigen sporen? Bewerk dan elk spoor apart. Iedere stem heeft zijn eigen ruis en galm. Hoe de rest van de montage werkt, van ruwe opname tot aflevering, lees je in onze gids Podcast monteren: van ruwe opname naar een aflevering die staat.

Zo voorkom je het bij je volgende opname

Elke minuut die je aan de opname besteedt, scheelt je tijd bij de montage. Dit zijn de maatregelen die het meeste opleveren:

• Praat dichter bij de microfoon. Zit je op ongeveer een handbreedte afstand, dan vangt de microfoon veel meer stem dan kamer. Een dynamische microfoon pikt ook minder van de ruimte op dan een condensatormicrofoon.
• Kies een ruimte met zachte spullen. Een kamer met kasten, gordijnen en vloerkleed galmt minder dan een lege vergaderzaal met glas.
• Zet apparaten uit. Denk aan de airco, de koelkast in de buurt en meldingen op je telefoon. Zet de laptop ook zo ver mogelijk van de microfoon.
• Neem aan het begin stilte op. Laat iedereen tien seconden stil zitten terwijl de microfoons openstaan. Dan heb je meteen een schoon ruisprofiel.
• Geef elke spreker een eigen microfoon en spoor. Dan kun je elke stem apart bijstellen.

Wil je je hier niet mee bezighouden? In onze studio aan de Takkebijsters 7 in Breda nemen we op in een ruimte die akoestisch is behandeld. Ron regelt de opname en helpt je met houding en spraak. Daarna monteren we de aflevering en zetten we hem online. Bij het Audio-abonnement van €295 per maand (excl. btw) krijg je elke maand één opname die wordt gemonteerd en op Spotify gepubliceerd. Twijfel je of dit bij jou past? Dan begin je met de gratis padcheck.