De een praat hard, de ander zacht. Zo klinken ze in de montage weer even luid

Stemmen gelijktrekken in vijf stappen

Met losse sporen werk je in de montage deze volgorde af. Elke stap bouwt op de vorige, dus houd de volgorde aan.

1. Volume per spoor gelijkzetten. Luister een stuk waarin beide sprekers praten. Zet het zachtste spoor omhoog tot de stemmen ongeveer even luid klinken. Dit is grof werk, nog geen fijnafstelling.
2. Uitschieters met de hand bijwerken. Een lach, een uitroep of een zin die wegzakt: die pas je per stuk aan met volume-automatisering. Een compressor kan dit wel, maar die maakt dan ook de rest platter.
3. Compressie per stem. Een compressor drukt de luidste momenten iets in. Zo ligt elke stem binnen een kleinere bandbreedte. Stel hem per spreker in: een luide stem heeft een andere instelling nodig dan een zachte.
4. Limiter op het eindsignaal. Die voorkomt dat pieken vervormen. Houd de echte piek (true peak) onder -1 dB.
5. Loudness naar -14 LUFS. LUFS meet hoe luid iets klinkt, niet alleen hoe hoog de pieken zijn. Spotify speelt alles af op -14 LUFS. Lever je zachter aan, dan zet Spotify je harder en kan het geluid dunner klinken.

Luister daarna terug op een koptelefoon én via de luidspreker van een telefoon. Wat op de koptelefoon gelijk klinkt, kan op een telefoonspeaker nog steeds scheef zijn.

Waar het misgaat als je de zachte stem omhoog haalt

Zet je een zacht spoor harder, dan gaat alles op dat spoor mee omhoog. Ook de ruis, het geroezemoes van de ruimte en de andere spreker, die zachtjes meeklinkt via de verkeerde microfoon. Dat meeklinken heet overspraak. Twee sporen met dezelfde stem net na elkaar geven een holle, galmende klank.

Daar helpen drie dingen tegen:

• Stiltes op elk spoor dichtzetten als die spreker niet praat. Met een noise gate gaat het automatisch, met de hand gaat het preciezer.
• Eerst ruis verwijderen, dan pas versterken. Hoe dat werkt, lees je in ruis en galm uit je opname halen.
• Niet te hard comprimeren. Te veel compressie maakt ademhalingen en smakgeluiden net zo luid als de woorden. Dan klinkt het vermoeiend om naar te luisteren.

De beste correctie gebeurt bij de opname

Wat je bij de opname goed doet, hoef je in de montage niet te repareren. Dit helpt het meest:

• Vaste afstand. Ongeveer een vuist tussen mond en microfoon, het hele gesprek lang.
• Microfoon op de mond gericht. Niet op de borst, niet op de tafel. Draait iemand zijn hoofd om de ander aan te kijken, dan draait de microfoon mee.
• Soundcheck per persoon. Laat ieder een stukje praten op het volume van het gesprek, niet op het beleefde volume van 'test, test'.

In onze studio aan de Takkebijsters 7 in Breda regelt Ron de opname en stuurt hij bij in houding en spraak. Zakt iemand onderuit of gaat iemand zachter praten, dan hoort hij dat meteen en zegt hij er iets van. Een gast die zich op zijn gemak voelt, praat ook gelijkmatiger. Dat scheelt later veel montagewerk.

Zelf doen of laten doen

Gelijke stemmen zijn één onderdeel van de montage. Hoe de rest gaat, van knippen tot aanleveren, staat in de gids podcast monteren. Wil je het zelf doen, dan bepaalt je programma hoeveel van deze stappen je met de hand moet doen. Daarover gaat met welk programma je een podcast monteert.

Bij ons hoort dit bij de complete productie, van opname tot gepubliceerd podcastkanaal. In het Audio-abonnement van €295 per maand excl. btw zitten één opname van maximaal 2 uur, een aflevering van ongeveer 30 minuten met gelijkgetrokken stemmen, en publicatie op Spotify. Weet je nog niet wat bij je past, dan is de padcheck gratis. We gaan je daarna niet nabellen.